: Zabiegi ochrony czynnej siedlisk kserotermicznych w Jurajskich Parkach Krajobrazowych. Podsumowanie działań terenowych Fundacji Wspierania Bioróżnorodności Horb
Problem sukcesji wtórnej na siedliskach ciepłolubnych
Na przełomie października i listopada Fundacja Wspierania Bioróżnorodności HORB z powodzeniem zakończyła realizację specjalistycznych prac z zakresu ochrony czynnej na zlecenie Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego. Działania obejmowały wycinkę roślinności i uporządkowanie terenu w obrębie trzech cennych przyrodniczo lokalizacji:
- Zamek Rabsztyn (Park Krajobrazowy Orlich Gniazd)
- Wzgórze Sowiarka w Ściejowicach (Bielańsko-Tyniecki Park Krajobrazowy)
- Grupa skał i kamieniołom w Rusocicach (Rudniański Park Krajobrazowy)
Problem gigantycznej sukcesji wtórnej Siedliska kserotermiczne w badanych lokalizacjach uległy daleko posuniętej sukcesji wtórnej. Dokumentacja fotograficzna wykonana przed rozpoczęciem prac ukazuje gęste, wysokie struktury drzewiaste i krzewiaste całkowicie zacieniające skały. Taki stan doprowadził do drastycznego spadku dostępności światła, zagrażając egzystencji specyficznych fitocenoz ciepłolubnych. Usunięcie tej potężnej biomasy – przy jednoczesnym selektywnym zachowaniu wskazanych w Opisie Przedmiotu Zamówienia okazów dzikich róż i głogów – było niezbędne do przywrócenia pierwotnego składu gatunkowego muraw.
Metodologia zrównoważona: Cisza i brak emisji Mając na uwadze wrażliwość lokalnych ekosystemów, zrezygnowano z tradycyjnych urządzeń spalinowych. Prace zrealizowano przy wykorzystaniu bezemisyjnych i cichych akumulatorowych pił mechanicznych marki Makita. Pozwoliło to na minimalizację stresu akustycznego okolicznej fauny i wyeliminowanie spalin.
Znaczenie tradycyjnego wypasu dla bioróżnorodności
Kolejnym etapem przywracania równowagi ekologicznej będzie wprowadzenie tradycyjnego wypasu. Wpływ zwierząt roślinożernych na ekosystem jest fundamentalny: zgryzanie kształtuje strukturę fitocenozy, nawożenie urozmaica glebę, a przemieszczanie się stad wspiera zoochorię (rozprzestrzenianie nasion). W tradycji polskiej wsi zwierzęta gospodarskie stanowiły szanowaną część domostwa, a ich obecność warunkowała przetrwanie. Przywracając pasterstwo, wracamy do sprawdzonych, harmonijnych relacji biocenotycznych.
Zaangażowanie zespołu w warunkach ekstremalnych
Realizacja zadania na przełomie wczesnej jesieni i zimy wiązała się z ogromnymi wyzwaniami. Jak ukazuje dokumentacja terenowa, prace prowadzono na wysoce wyeksponowanych, nierzadko pionowych wychodniach skalnych. Wymagało to od zespołu stosowania rygorystycznych standardów BHP, pełnej asekuracji oraz wykorzystania atestowanych środków ochrony indywidualnej. Ponadto, z uwagi na krótki fotoperiod, działania kontynuowano po zapadnięciu zmroku przy sztucznym oświetleniu.
Ten wybitnie wymagający logistycznie, fizycznie i technicznie projekt został zrealizowany siłami grupy zaledwie pięciu wolontariuszy. Ich profesjonalizm, odwaga i głębokie zrozumienie procesów ekologicznych pozwoliły na skuteczną ochronę tych wyjątkowych siedlisk. Dziękujemy Zespołowi Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego za zaufanie do naszych kompetencji
